Varikosel neden olur?

Kapakçık yetmezliği

Toplardamarların içinde kanın geri kaçmasını önleyen küçük kapakçıklar bulunur. Bu kapakçıklar zayıf ya da eksik olduğunda kan yerçekimiyle geriye akar ve testis çevresindeki damarlarda birikir.

Sol taraftaki damar yapısı

Sol testis toplardamarı, sol böbrek toplardamarına neredeyse dik açıyla bağlanır ve sağ taraftakinden daha uzundur. Bu, sol taraftaki basıncı artırır. Bazı kişilerde sol böbrek toplardamarı karın içindeki iki büyük atardamar arasında sıkışabilir. Bu duruma fındıkkıran (nutcracker) fenomeni denir ve varikosele katkıda bulunabilir.

Testis ısısı ve sperm üretimi

Testisler, sağlıklı sperm üretimi için vücut ısısından birkaç derece daha serin tutulur. Genişlemiş damarlarda biriken kan bu dengeyi bozabilir. Varikoselin sperm üretimini etkilemesinin olası nedenlerinden biri budur. Oksidatif stres ve hormonal değişikliklerin de rol oynadığı düşünülmektedir.

Risk faktörleri

• Ergenlik: Bu dönemde testisler büyür ve kan akımı artar, varikosel çoğunlukla bu yaşlarda belirginleşir.
• Ailede varikosel öyküsü: Bazı çalışmalarda birinci derece akrabalarda daha sık görüldüğü bildirilmiştir.
• Vücut yapısı: Bazı çalışmalar uzun boylu ve zayıf erkeklerde varikoselin daha sık görüldüğünü ileri sürmüştür.

İkincil (sekonder) varikosel

Nadiren karın içinde damara bası yapan bir kitle, örneğin bir böbrek tümörü, toplardamar akışını engelleyerek varikosele neden olabilir. Bu nedenle ileri yaşta ani başlayan, sağ taraflı ya da yatınca kaybolmayan varikoselde ek görüntüleme yapılır.

Yaygın yanlış inanışlar

• "Ağır kaldırmak varikosele neden olur." Ağır efor şikayetleri artırabilir, ancak varikoselin doğrudan nedeni olduğu gösterilmemiştir.
• "Dar iç çamaşırı varikosel yapar." Bunu destekleyen bir kanıt yoktur. Destekleyici iç çamaşırı aksine ağrıyı hafifletebilir.
• "Varikosel önlenebilir." Bilinen bir önleme yöntemi yoktur.